ΑΡΤΟΥΡ ΣΟΠΕΝΧΑΟΥΕΡ

Kritikh_ths_eleftherias_ths_voulhsewsΣΟΠΕΝΧΑΟΥΕΡ, Α. [A. SCHOPENHAUER]: Κριτική της ελευθερίας της βουλήσεως, μτφ. Χ. Βασιλειάδης, <Εκδόσεις Αναγνωστίδου>, Αθήνα 1944, σελ. 163 [Τιμή πώλησης: 20,00 ευρώ. Με έκπτωση: 15,00 ευρώ.] [ΕΠΩΛΗΘΗ]

 

 

o_kosmos_san_voulhsh_kai_san_parastashΣΟΠΕΝΧΑΟΥΕΡ, ΑΡΤΟΥΡ [ARTHUR SCHOPENHAUER]: Ο κόσμος σαν βούληση και σαν παράσταση, μτφ-σημειώσεις Αχιλλέας Α. Βαγενάς, επιμέλεια Κ. Μετρινού, <Εκδόσεις Αναγνωστίδη>, Αθήνα χ.χ., σελ. 536 [Πρόλογος / Η στην αρχή του επαρκούς λόγου υπαγόμενη παράσταση: Το αντικείμενο της εμπειρίας και της επιστήμης {Ο κόσμος είναι η παράστασή μου. Ύλη του πρώτου μέρους – Αντικείμενο και υποκείμενο· προσδιορίζονται αμοιβαία· η αρχή του λόγου – Η εναισθητική παράσταση. Οι μορφές της παράγωγες της αρχής του λόγου: Ο χώρος και ο χρόνος – Η ύλη, αντικείμενο της νόησης. Είναι στην ουσία ενεργός και υπόκειται a priori στην αιτιότητα – Το πρόβλημα της πραγματικότητας του εξωτερικού κόσμου. Το όνειρο και η πραγματικότητα – Το σώμα, άμεσο αντικείμενο· πέρασμα στα έμμεσα αντικείμενα. Η αυταπάτη – Είναι λάθος να θέλουμε να βγάλουμε το υποκείμενο απ’ το αντικείμενο (υλισμός). Ή το αντικείμενο απ’ το υποκείμενο (ιδεαλισμός του Φίχτε). Σχετικότητα του κόσμου σαν παράσταση – Η εσκεμμένη γνώση ή γνώση από αντιλήψεις, είναι το έργο του λόγου – Σχέσεις των αντιλήψεων με τις εναισθήσεις και μεταξύ τους: Η λογική, τέχνη του συλλογίζεσθαι και επιστήμη του λόγου – Κάθε επιστήμη, εκτός απ’ τη λογική, που έχει για αντικείμενο τις λογικές αρχές και τους κανόνες των σχέσεων των αντιλήψεων, είναι μια γνώση από αφηρημένες αντιλήψεις – Το αίσθημα· η περιοχή του, αντίθετη από κείνη της γνώσης – Ρόλος της γνώσης και ρόλος του αισθήματος στην πρακτική: Το προνόμιο της γνώσης να είναι μεταδοτική· το αίσθημα δεν είναι καθόλου – Ψυχολογική θεωρία του γέλιου, που συνίσταται πάνω στη διάκριση που προηγείται – Αλήθεια εναισθητική και αλήθεια αποδεικτική. Η εναισθητική αλήθεια είναι η βάση της άλλης – Κατάχρηση της απόδειξης στην ευκλείδειο γεωμετρία. Για την αιτία του λάθους. Οι επιστήμες και η φιλοσοφία, υπέρτατον έργον του λόγου – Για τον πρακτικό λόγο. Σφάλμα να θέλουμε να στηρίξουμε πάνω σ’ αυτόν μια ηθική: Η αποτυχία του στωϊκισμού} / Ο κόσμος θεωρούμενος σαν βούληση. Η αντικειμενικοποίηση της βούλησης {Πρόβλημα: Η επιστήμη δεν εξηγεί τη φύση των φαινομένων. Πώς φτάνουμε αυτή τη φύση; – Η φύση του σώματός μου φωτίζει εκείνη των άλλων αντικειμένων· ανακάλυψη της ταυτότητας του σώματός μου με τη βούληση – Πέρασμα απ’ το σώμα μου στα άλλα αντικείμενα· ανοησία του θεωρητικού εγωϊσμού· η βούληση μόνη δυνατή φύση όλων των σωμάτων – Κάθε κίνηση του σώματος ανταποκρίνεται σε μια πράξη της βούλησης· το σώμα στο σύνολό του εκδηλώνει τη βούληση στη χαρακτηριστική της φύση. Η κλίμακα των φυσικών μορφών και οι βαθμοί της βούλησης – Η βούληση είναι η φύση των φαινομένων της ανόργανης όπως και της οργανικής ύλης – Για τη λέξη βούληση: Η βούληση δεν είναι παρά μια αντίληψη της απρόσιτης φύσης των πραγμάτων· αλλά είναι η αμεσότερη ιδέα – Διαφορά ανάμεσα στις αιτίες των φαινομένων της βούλησης που συνοδεύονται απ’ τη συνείδηση, στον άνθρωπο και στα ζώα: Οι ασύνειδες παρορμήσεις των φαινομένων της βούλησης, στα φυσικά όντα και οι αιτίες των φαινομένων της βούλησης στην ακατέργαστη ύλη. Η διαφορά δεν εμποδίζει τη βούληση να είναι η ίδια σε όλα, εξίσου ελεύθερη καθεαυτήν και προσδιορισμένη στις εκδηλώσεις της παντού – Ό,τι υπάρχει το πιο καθαρό στη γνώση, είναι η μορφή· ό,τι μένει πιο σκοτεινό, είναι η πραγματικότητα. Ματαιότητα των υλιστικών εξηγήσεων, που ανάγουν τα πράγματα στα μαθηματικά τους στοιχεία. Ανωτερότης μιας φιλοσοφίας, που τα εξηγεί όλα με το πράγμα καθεαυτό, άμεσα συνοψισμένο μέσα στη βούληση – Ενότητα της βούλησης, παρά την πολλαπλότητα των βαθμών της κι εκείνης των ατόμων που την εκδηλώνουν στον καθένα απ’ τους βαθμούς της. Οι Ιδέες του Πλάτωνος – Η αιτιολογία ή επιστήμη των αιτιών, δεν εξηγεί παρά τον ειρμό, μέσα στο χρόνο και στο χώρο, των φαινομένων της βούλησης· η φιλοσοφία μόνο μπορεί να φτάσει στην αρχή αυτών των φαινομένων, συνδέοντάς τα με ιδέες ή φυσικές δυνάμεις, και από κει με τη βούληση – Η αιτιολογική επιστήμη δε μπορεί ν’ αναχθεί νόμιμα στην ενότητα των δυνάμεων της φύσης. Διαβάθμιση αυτών των δυνάμεων: Πώς η κάθε μια απ’ αυτές βγαίνει από μια πιο χαμηλή, που υποτάσσει. Εμφάνιση της γνώσης μέσα στον κόσμο – Η εσωτερική και εξωτερική σκοπιμότητα στα φαινόμενα εξηγείται απ’ την ενότητα της ιδέας στο άτομο, και απ’ την ενότητα της βούλησης στον κόσμο. Δεν τείνει παρά στη διατήρηση των ειδών – Περίληψη. Η βούληση καθεαυτήν δεν έχει σκοπό, γιατί δεν έχει αιτία: Η αρχή της αιτιότητας δεν ισχύει παρά για τα φαινόμενα} / Η παράσταση εξεταζόμενη ανεξάρτητα απ’ την αρχή του λόγου. Η πλατωνική ιδέα: Το αντικείμενο της τέχνης {Αντικείμενον του μέρους τούτου: Οι Ιδέες – Η θεωρία των Ιδεών στον Πλάτωνα και η θεωρία του πράγματος καθεαυτό στον Καντ: Η βαθιά τους συμφωνία – Διαφορά ανάμεσα στην Ιδέα και στο πράγμα καθεαυτό: Αυτή δεν είναι παρά η άμεση εκδήλωση εκείνου, έξω απ’ την αρχή του λόγου – Η γνώση, όσο είναι στην υπηρεσία της βούλησης, δε φτάνει παρά στις σχέσεις των πραγμάτων, που προκύπτουν απ’ την υποταγή τους στην αρχή του λόγου – Το άτομο υψώνεται με την ανιδιοτελή θέαση των πραγμάτων, στην κατάσταση καθαρού υποκειμένου του οποίου όλο το περιεχόμενο είναι το καθαρό αντικείμενο. Η ταυτότητα αυτή του υποκειμένου και του αντικειμένου συνιστά την Ιδέα – Τα γεγονότα δεν έχουν σπουδαιότητα, στα μάτια της φιλοσοφικής γνώσης, παρά σαν εκδήλωση των ιδεών – Η θεωρία των Ιδεών, η τέχνη, η μεγαλοφυΐα. Αντίθεση ανάμεσα στη μεγαλοφυΐα και στη συλλογιστική γνώση. Μεγαλοφυΐα και τρέλα – Ο άνθρωπος είναι ικανός να υψωθεί στη θέαση, ακόμα και χωρίς μεγαλοφυΐα: Η τέχνη μάς οδηγεί σ’ αυτή – Η αισθητική ηδονή: Γεννιέται από μιαν άσκηση της δύναμης του γνωρίζειν, ανεξάρτητη απ’ τη βούληση – Για το εξαίσιο: Προκύπτει απ’ την προσπάθεια με την οποία το άτομο, απέναντι σε εχθρικά αντικείμενα, απαλλάσσεται απ’ τη βούληση, γίνεται καθαρό υποκείμενο, και τα θεάται. Δυναμική εξαισιότηςκαι μαθηματική εξαισιότης. Παραδείγματα – Για το κομψό: Κολακεύει τη βούληση και καταστρέφει τη θέαση. Πρέπει ν’ αποκλεισθεί από την τέχνη – Για το κάλλος: Υπάρχει κάλλος παντού, ακόμα και στα πιο ατελή έργα της τέχνης – Δυο μορφές της αισθητικής ηδονής: Ιδέες κατώτερες, Ιδέες ανώτερες – Το κάλλος στην αρχιτεκτονική. Προκύπτει απ’ τη θέαση των δύο στοιχειωδών δυνάμεων: Την αντίσταση και το φως. Η καλλιτεχνική υδραυλική – Το κάλλος στην τέχνη των κήπων, στη ζωγραφική του τοπίου, στους ζωγράφους ζώων – Το ανθρώπινο κάλλος στη γλυπτική. Ο καλλιτέχνης δεν αντιγράφει την πραγματικότητα· βγάζει απ’ αυτή την Ιδέα – Παρέκβαση: Γιατί ο Λαοκόων, στην ομάδα που φέρει το όνομά του, δεν παρασταίνεται στην πράξη του κραυγάζειν; – Για το γυμνό και για το φόρεμα στη γλυπτική – Για τη ζωγραφική: Ζωγραφική είδους· ιστορική ζωγραφική· αφορία της ιουδαιοχριστιανικής ιστορίας σε θέματα ζωγραφικής· η χριστιανική ηθική, ασύγκριτη καλλιτεχνική έμπνευση – Διαφορά ανάμεσα στην Ιδέα και στην αντίληψη, ανάμεσα στο πνεύμα και στη μίμηση. Γιατί συχνά το πνεύμα παραγνωρίζεται; – Για την αλληγορία: Μη αποδεκτή στη ζωγραφική, όπου μας κάνει να ξανακατεβαίνουμε απ’ την εναίσθηση στην αντίληψη, είναι έξοχη στην ποίηση, όπου προσθέτει στην αντίληψη μια εναισθητική εικόνα – Η ποίηση: Το αντικείμενό της είναι η ιδέα του ανθρώπου. Η ανωτερότητά της απέναντι στην ιστορία και μάλιστα στη βιογραφία. Υποκειμενική ή λυρική ποίηση· ειδύλλιο, μυθιστόρημα, εποποιΐα, δράμα κ.λπ. – Η μουσική. Ορισμός του Λάιμπνιτς: Είναι αληθής αλλά ανεπαρκής. Η μουσική είναι έξω απ’ την ιεραρχία των άλλων τεχνών: Δεν εκφράζει Ιδέες· είναι παράλληλα προς τις Ιδέες, μια έκφραση της βούλησης καθεαυτής. Αναλογίες ανάμεσα στη μουσική και στον κόσμο: Η βασική νότα και η ακατέργαστη ύλη· η γκάμα και η κλίμακα των ειδών· η μελωδία και η συνειδητή βούληση κ.λπ. Η μουσική δεν είναι μόνον μια αριθμητική, είναι μια μεταφυσική. Συμπέρασμα του μέρους: Υπό ποίαν έννοιαν η τέχνη είναι το άνθος της ζωής} / Δεύτερη άποψη: Φτάνοντας στην παντογνωσία της η βούληση της ζωής καταφάσκει, ύστερα αρνείται {Αντικείμενο του μέρους: Φιλοσοφία της πρακτικής ζωής. Δε θα είναι ούτε μια επιτακτική ηθική, ούτε μια υπερβατική μεταφυσική, ούτε μια κοσμογονία. Αληθινό πνεύμα της φιλοσοφίας – Για τη βούληση του ζειν. Η ζωή είναι έμφυτη στη βούληση· ούτε ο θάνατος ούτε ο χρόνος μπορούν να την αφαρπάξουν. Ο τρόμος του θανάτου είναι η ατομική μορφή της ζωής. Εξαφανίζεται στο σοφό που ξέρει ότι είναι ταυτόσημος με την αιώνια βούληση του ζειν: Προεισαγωγικός ορισμός – Για το χαρακτήρα. Πώς χρησιμεύει να συμβιβάζει την ελευθερία της βούλησης με το ντετερμινισμό του φαινομένου. Ο νοητός χαρακτήρας: Είναι προγενέστερος απ’ το νου και είναι ελεύθερος. Ο εμπειρικός χαρακτήρας: Πώς ο νους, με τις αιτίες, ενεργεί σ’ αυτόν. Για τη συζήτηση. Ο εμπειρικός χαρακτήρας είναι αμετάβλητος. Το αξίωμα αυτό δεν δικαιολογεί την τυφλή πίστη στο πεπρωμένο. Ο αποκτημένος χαρακτήρας. Σοφία και πλεονεκτήματα που προκύπτουν απ’ αυτή τη γνώση – Σκοπός της συνέχειας αυτού του μέρους. Ο πόνος είναι το κύριο συστατικό κάθε ζωής – Η ανθρώπινη ζωή είναι η πιο οδυνηρή μορφή της ζωής. Πηγαίνει απ’ τον πόνο στην αδημονία. Μία και μόνη παρηγοριά: Ο πόνος δεν είναι τυχαίος, αλλά αναπόφευκτος. Απ’ τη σκέψη αυτή μπορεί να γεννηθεί η στωϊκή γαλήνη – Ο πόνος είναι θετικός· η ευτυχία δεν είναι παρά η άρνησή του. Οι παρηγορίες της τέχνης· εκείνες της δεισιδαιμονίας – Εμπειρική απόδειξη της ταυτότητας της ζωής με τον πόνο. Καμιά λοιπόν δύναμη εξωτερική δε μπορεί να μας λυτρώσει απ’ αυτόν. Ασέβεια της αισιοδοξίας – Η εκδήλωση της βούλησης. Διατήρηση της ζωής ή εκδήλωση της βούλησης στο άτομο: Ευτυχία που ο κοινός βρίσκει εκεί. Διάδοση της ζωής ή εκδήλωση της βούλησης πέρα απ’ το άτομο: Για το προπατορικό αμάρτημα. Πρώτη σκέψη για τη δικαιοσύνη που προΐσταται στο σύμπαν – Για τον εγωϊσμό. Το άτομο θεωρεί τον εαυτό του, ολόκληρο το σύμπαν· όλοι οι άλλοι είναι γι’ αυτό μηδέν – Για την αδικία. Συνίσταται στο ν’ αρνούμαστε τη βούληση στους άλλους. Αδικία ενάντια στα πρόσωπα· περιλαμβάνει τις απόπειρες ενάντια στις ιδιοκτησίες: Βάση της ιδιοκτησίας. Μορφές της αδικίας: Βία και πανουργία. Για το δίκαιο ή για τη νόμιμη άμυνα κατά της αδικίας. Για ένα δικαίωμα του ψεύδεσθαι: Παραδείγματα. Το δίκαιο είναι φυσικό και όχι συμβατικό. Τι προσθέτει η σύμβαση ή το κοινωνικό συμβόλαιο. Γένεση και προορισμός του κράτους. Η ηθική θεωρία του δικαίου είναι η βάση της πολιτικής: Αυτή δεν έχει για αντικείμενο παρά να προλαμβάνει με την τρομοκρατία τις παραβιάσεις του δικαίου. Αφαίρεση του δικαιώματος της τιμωρίας: Η τιμωρία έχει μοναδικό σκοπό την κοινωνική ασφάλεια. Ιδανικό του κράτους: Δε μπορεί να δώσει στον άνθρωπο την ευτυχία – Για την παγκόσμια δικαιοσύνη. Προκύπτει απ’ την ενότητα της βούλησης που εκδηλώνεται σε όλα τα άτομα, που αγωνίζονται ενάντια σ’ αυτή την ίδια, που είναι ταυτόχρονα δήμιος στο ένα και δήμιος στο άλλο. Για να το καταλάβουμε, πρέπει να ξεπεράσουμε την άποψη της αρχής του λόγου και της εξατομίκευσης. Η βεδική φόρμουλα και ο μύθος της μετεμψύχωσης – Ακόμα και το κοινό πνεύμα έχει μια ιδέα για την παγκόσμια δικαιοσύνη: Για την ιδέα της τιμωρίας· για τη δίκαια εκδίκηση για την οποία θυσιάζουμε και τη ζωή μας ακόμα – Καλοσύνη και κακία. Το παράλογο της έκφρασης: Απόλυτο καλό. Η κακία: Συνεπάγεται μία υπερβολική ανάπτυξη της βούλησης και κατά συνέπεια οδύνες υπερβολικές. Μία απ’ αυτές τις οδύνες είναι η τύψη ή αίσθημα της ταυτότητας ανάμεσα στο δήμιο και στο θύμα και της μοιραίας σύνδεσης ανάμεσα στη βούληση και στην οδύνη – Κάθε αφηρημένη ηθική είναι στείρα. Η αρετή γεννιέται απ’ την εναίσθηση της ταυτότητας, της βούλησης μέσα μου και στους άλλους. Όσο αυτή η εναίσθηση γίνεται πιο καθαρή, δημιουργεί τη δικαιοσύνη, το πνεύμα της θυσίας, που συνοδεύει την καλή συνείδηση – Κάθε αγάπη είναι, κατά βάθος, οίκτος. Τα δάκρυα, ακόμα και κείνα που χύνουμε για μάς, προέρχονται από οίκτο – Για την άρνηση της βούλησης του ζειν. Πρώτος τρόπος να φτάσουμε σ’ αυτή: Η εναίσθηση της εκτεθείσης αλήθειας σ’ αυτό το βιβλίο. Εκείνος που είναι διαποτισμένος απ’ αυτή, υποφέρει όλες τις σκορπισμένες οδύνες στον κόσμο και αποσπάται απ’ τη ζωή. Η αγνότητα: Πώς θα μπορούσε να λυτρώσει τον κόσμο. Ο ασκητισμός ή εκμηδένιση εκούσια της βούλησης. Παραδείγματα παρμένα από διάφορες θρησκείες· η αγιότητα είναι παντού η ίδια, παρά τη διαφορά των δογμάτων με τα οποία την εξηγούμε. Γαλήνη του αγίου, συγκρινόμενη με την αισθητική ηδονή. Κίνδυνοι επανάπτωσης στη βούληση του ζειν: Ανάγκη της μετανοίας. Δεύτερος τρόπος να φτάσουμε στην άρνηση της βούλησης του ζειν: Η απελπισία που έρχεται από μια συνέχεια φριχτών δεινών· μια μόνη διάψευση ελπίδων, αλλά τεράστια καθαγιαστική δύναμη της οδύνης. Η μακαριότητα στο θάνατο – Για την αυτοκτονία. Αντί να είναι η άρνηση της βούλησης του ζειν, είναι μια εμφανής επιβεβαίωσή της. Αλλά φέρνει στο φως την αντίφαση της βούλησης με τον εαυτό της. Περίπτωση του πατέρα που σκοτώνει τα παιδιά του. Για το θάνατο με εκουσία ασιτία – Πώς η βούληση μπορεί τη στιγμή που αυτοαρνείται, να ενεργήσει πάνω στο φαινόμενο και να δημιουργήσει τον ασκητισμό. Σ’ αυτό η αρχή της αιτιοκρατίας δεν παραβιάζεται: Ο χαρακτήρας δεν αλλάζει, αλλά εξαφανίζεται. Σύγκριση αυτής της θεωρίας με το χριστιανισμό· προπατορικό αμάρτημα και λύτρωση· φυσική κακότητα του ανθρώπου· η δυνατή σωτηρία, όχι με έργα, αλλά με την πίστη – Η κατάληξη της άρνησης της βούλησης είναι το μηδέν. Αλλά η λέξη αυτή έχει μια σχετική έννοια. Στα μάτια του αγίου, που έφτασε στην υπέρτατη γαλήνη, το μηδέν αυτό είναι η μόνη αληθινή πραγματικότητα· και το πραγματικό μηδέν είναι ο παρών κόσμος}] [Τιμή πώλησης: 100,00 ευρώ. Με έκπτωση: 75,00 ευρώ.]

ΣΟΠΕΝΧΑΟΥΕΡ, ΑΡΤΟΥΡ [ARTHUR SCHOPENHAUER]: Ο κόσμος σαν βούληση και σαν παράσταση, μτφ-σημειώσεις Αχιλλέας Α. Βαγενάς, επιμέλεια Κ. Μετρινού, <Εκδόσεις Αναγνωστίδη>, Αθήνα χ.χ., σελ. 536 [Πρόλογος / Η στην αρχή του επαρκούς λόγου υπαγόμενη παράσταση: Το αντικείμενο της εμπειρίας και της επιστήμης {Ο κόσμος είναι η παράστασή μου. Ύλη του πρώτου μέρους – Αντικείμενο και υποκείμενο· προσδιορίζονται αμοιβαία· η αρχή του λόγου – Η εναισθητική παράσταση. Οι μορφές της παράγωγες της αρχής του λόγου: Ο χώρος και ο χρόνος – Η ύλη, αντικείμενο της νόησης. Είναι στην ουσία ενεργός και υπόκειται a priori στην αιτιότητα – Το πρόβλημα της πραγματικότητας του εξωτερικού κόσμου. Το όνειρο και η πραγματικότητα – Το σώμα, άμεσο αντικείμενο· πέρασμα στα έμμεσα αντικείμενα. Η αυταπάτη – Είναι λάθος να θέλουμε να βγάλουμε το υποκείμενο απ’ το αντικείμενο (υλισμός). Ή το αντικείμενο απ’ το υποκείμενο (ιδεαλισμός του Φίχτε). Σχετικότητα του κόσμου σαν παράσταση – Η εσκεμμένη γνώση ή γνώση από αντιλήψεις, είναι το έργο του λόγου – Σχέσεις των αντιλήψεων με τις εναισθήσεις και μεταξύ τους: Η λογική, τέχνη του συλλογίζεσθαι και επιστήμη του λόγου – Κάθε επιστήμη, εκτός απ’ τη λογική, που έχει για αντικείμενο τις λογικές αρχες και τους κανόνες των σχέσεων των αντιλήψεων, είναι μια γνώση από αφηρημένες αντιλήψεις – Το αίσθημα· η περιοχή του, αντίθετη από κείνη της γνώσης – Ρόλος της γνώσης και ρόλος του αισθήματος στην πρακτική: Το προνόμιο της γνώσης να είναι μεταδοτική· το αίσθημα δεν είναι καθόλου – Ψυχολογική θεωρία του γέλιου, που συνίσταται πάνω στη διάκριση που προηγείται – Αλήθεια εναισθητική και αλήθεια αποδεικτική. Η εναισθητική αλήθεια είναι η βάση της άλλης – Κατάχρηση της απόδειξης στην ευκλείδειο γεωμετρία. Για την αιτία του λάθους. Οι επιστήμες και η φιλοσοφία, υπέρτατον έργον του λόγου – Για τον πρακτικό λόγο. Σφάλμα να θέλουμε να στηρίξουμε πάνω σ’ αυτόν μια ηθική: Η αποτυχία του στωϊκισμού} / Ο κόσμος θεωρούμενος σαν βούληση. Η αντικειμενικοποίηση της βούλησης {Πρόβλημα: Η επιστήμη δεν εξηγεί τη φύση των φαινομένων. Πώς φτάνουμε αυτή τη φύση; – Η φύση του σώματός μου φωτίζει εκείνη των άλλων αντικειμένων· ανακάλυψη της ταυτότητας του σώματός μου με τη βούληση – Πέρασμα απ’ το σώμα μου στα άλλα αντικείμενα· ανοησία του θεωρητικού εγωϊσμού· η βούληση μόνη δυνατή φύση όλων των σωμάτων – Κάθε κίνηση του σώματος ανταποκρίνεται σε μια πράξη της βούλησης· το σώμα στο σύνολό του εκδηλώνει τη βούληση στη χαρακτηριστική της φύση. Η κλίμακα των φυσικών μορφών και οι βαθμοί της βούλησης – Η βούληση είναι η φύση των φαινομένων της ανόργανης όπως και της οργανικής ύλης – Για τη λέξη βούληση: Η βούληση δεν είναι παρά μια αντίληψη της απρόσιτης φύσης των πραγμάτων· αλλά είναι η αμεσότερη ιδέα – Διαφορά ανάμεσα στις αιτίες των φαινομένων της βούλησης που συνοδεύονται απ’ τη συνείδηση, στον άνθρωπο και στα ζώα: Οι ασύνειδες παρορμήσεις των φαινομένων της βούλησης, στα φυσικά όντα και οι αιτίες των φαινομένων της βούλησης στην ακατέργαστη ύλη. Η διαφορά δεν εμποδίζει τη βούληση να είναι η ίδια σε όλα, εξίσου ελεύθερη καθεαυτήν και προσδιορισμένη στις εκδηλώσεις της παντού – Ό,τι υπάρχει το πιο καθαρό στη γνώση, είναι η μορφή· ό,τι μένει πιο σκοτεινό, είναι η πραγματικότητα. Ματαιότητα των υλιστικών εξηγήσεων, που ανάγουν τα πράγματα στα μαθηματικά τους στοιχεία. Ανωτερότης μιας φιλοσοφίας, που τα εξηγεί όλα με το πράγμα καθεαυτό, άμεσα συνοψισμένο μέσα στη βούληση – Ενότητα της βούλησης, παρά την πολλαπλότητα των βαθμών της κι εκείνης των ατόμων που την εκδηλώνουν στον καθένα απ’ τους βαθμούς της. Οι Ιδέες του Πλάτωνος – Η αιτιολογία ή επιστήμη των αιτιών, δεν εξηγεί παρά τον ειρμό, μέσα στο χρόνο και στο χώρο, των φαινομένων της βούλησης· η φιλοσοφία μόνο μπορεί να φτάσει στην αρχή αυτών των φαινομένων, συνδέοντάς τα με ιδέες ή φυσικές δυνάμεις, και από κει με τη βούληση – Η αιτιολογική επιστήμη δε μπορεί ν’ αναχθεί νόμιμα στην ενότητα των δυνάμεων της φύσης. Διαβάθμιση αυτών των δυνάμεων: Πώς η κάθε μια απ’ αυτές βγαίνει από μια πιο χαμηλή, που υποτάσσει. Εμφάνιση της γνώσης μέσα στον κόσμο – Η εσωτερική και εξωτερική σκοπιμότητα στα φαινόμενα εξηγείται απ’ την ενότητα της ιδέας στο άτομο, και απ’ την ενότητα της βούλησης στον κόσμο. Δεν τείνει παρά στη διατήρηση των ειδών – Περίληψη. Η βούληση καθεαυτήν δεν έχει σκοπό, γιατί δεν έχει αιτία: Η αρχή της αιτιότητας δεν ισχύει παρά για τα φαινόμενα} / Η παράσταση εξεταζόμενη ανεξάρτητα απ’ την αρχή του λόγου. Η πλατωνική ιδέα: Το αντικείμενο της τέχνης {Αντικείμενον του μέρους τούτου: Οι Ιδέες – Η θεωρία των Ιδεών στον Πλάτωνα και η θεωρία του πράγματος καθεαυτό στον Καντ: Η βαθιά τους συμφωνία – Διαφορά ανάμεσα στην Ιδέα και στο πράγμα καθεαυτό: Αυτή δεν είναι παρά η άμεση εκδήλωση εκείνου, έξω απ’ την αρχή του λόγου – Η γνώση, όσο είναι στην υπηρεσία της βούλησης, δε φτάνει παρά στις σχέσεις των πραγμάτων, που προκύπτουν απ’ την υποταγή τους στην αρχή του λόγου – Το άτομο υψώνεται με την ανιδιοτελή θέαση των πραγμάτων, στην κατάσταση καθαρού υποκειμένου του οποίου όλο το περιεχόμενο είναι το καθαρό αντικείμενο. Η ταυτότητα αυτή του υποκειμένου και του αντικειμένου συνιστά την Ιδέα – Τα γεγονότα δεν έχουν σπουδαιότητα, στα μάτια της φιλοσοφικής γνώσης, παρά σαν εκδήλωση των ιδεών – Η θεωρία των Ιδεών, η τέχνη, η μεγαλοφυΐα. Αντίθεση ανάμεσα στη μεγαλοφυΐα και στη συλλογιστική γνώση. Μεγαλοφυΐα και τρέλα – Ο άνθρωπος είναι ικανός να υψωθεί στη θέαση, ακόμα και χωρίς μεγαλοφυΐα: Η τέχνη μάς οδηγεί σ’ αυτή – Η αισθητική ηδονή: Γεννιέται από μιαν άσκηση της δύναμης του γνωρίζειν, ανεξάρτητη απ’ τη βούληση – Για το εξαίσιο: Προκύπτει απ’ την προσπάθεια με την οποία το άτομο, απέναντι σε εχθρικά αντικείμενα, απαλλάσσεται απ’ τη βούληση, γίνεται καθαρό υποκείμενο, και τα θεάται. Δυναμική εξαισιότης και μαθηματική εξαισιότης. Παραδείγματα – Για το κομψό: Κολακεύει τη βούληση και καταστρέφει τη θέαση. Πρέπει ν’ αποκλεισθεί από την τέχνη – Για το κάλλος: Υπάρχει κάλλος παντού, ακόμα και στα πιο ατελή έργα της τέχνης – Δυο μορφές της αισθητικής ηδονής: Ιδέες κατώτερες, Ιδέες ανώτερες – Το κάλλος στην αρχιτεκτονική. Προκύπτει απ’ τη θέαση των δύο στοιχειωδών δυνάμεων: Την αντίσταση και το φως. Η καλλιτεχνική υδραυλική – Το κάλλος στην τέχνη των κήπων, στη ζωγραφική του τοπίου, στους ζωγράφους ζώων – Το ανθρώπινο κάλλος στη γλυπτική. Ο καλλιτέχνης δεν αντιγράφει την πραγματικότητα· βγάζει απ’ αυτή την Ιδέα – Παρέκβαση: Γιατί ο Λαοκόων, στην ομάδα που φέρει το όνομά του, δεν παρασταίνεται στην πράξη του κραυγάζειν; – Για το γυμνό και για το φόρεμα στη γλυπτική – Για τη ζωγραφική: Ζωγραφική είδους· ιστορική ζωγραφική· αφορία της ιουδαιοχριστιανικής ιστορίας σε θέματα ζωγραφικής· η χριστιανική ηθική, ασύγκριτη καλλιτεχνική έμπνευση – Διαφορά ανάμεσα στην Ιδέα και στην αντίληψη, ανάμεσα στο πνεύμα και στη μίμηση. Γιατί συχνά το πνεύμα παραγνωρίζεται; – Για την αλληγορία: Μη αποδεκτή στη ζωγραφική, όπου μας κάνει να ξανακατεβαίνουμε απ’ την εναίσθηση στην αντίληψη, είναι έξοχη στην ποίηση, όπου προσθέτει στην αντίληψη μια εναισθητική εικόνα – Η ποίηση: Το αντικείμενό της είναι η ιδέα του ανθρώπου. Η ανωτερότητά της απέναντι στην ιστορία και μάλιστα στη βιογραφία. Υποκειμενική ή λυρική ποίηση· ειδύλλιο, μυθιστόρημα, εποποιΐα, δράμα κ.λπ. – Η μουσική. Ορισμός του Λάιμπνιτς: Είναι αληθής αλλά ανεπαρκής. Η μουσική είναι έξω απ’ την ιεραρχία των άλλων τεχνών: Δεν εκφράζει Ιδέες· είναι παράλληλα προς τις Ιδέες, μια έκφραση της βούλησης καθεαυτής. Αναλογίες ανάμεσα στη μουσική και στον κόσμο: Η βασική νότα και η ακατέργαστη ύλη· η γκάμα και η κλίμακα των ειδών· η μελωδία και η συνειδητή βούληση κ.λπ. Η μουσική δεν είναι μόνον μια αριθμητική, είναι μια μεταφυσική. Συμπέρασμα του μέρους: Υπό ποίαν έννοιαν η τέχνη είναι το άνθος της ζωής} / Δεύτερη άποψη: Φτάνοντας στην παντογνωσία της η βούληση της ζωής καταφάσκει, ύστερα αρνείται {Αντικείμενο του μέρους: Φιλοσοφία της πρακτικής ζωής. Δε θα είναι ούτε μια επιτακτική ηθική, ούτε μια υπερβατική μεταφυσική, ούτε μια κοσμογονία. Αληθινό πνεύμα της φιλοσοφίας – Για τη βούληση του ζειν. Η ζωή είναι έμφυτη στη βούληση· ούτε ο θάνατος ούτε ο χρόνος μπορούν να την αφαρπάξουν. Ο τρόμος του θανάτου είναι η ατομική μορφή της ζωής. Εξαφανίζεται στο σοφό που ξέρει ότι είναι ταυτόσημος με την αιώνια βούληση του ζειν: Προεισαγωγικός ορισμός – Για το χαρακτήρα. Πώς χρησιμεύει να συμβιβάζει την ελευθερία της βούλησης με το ντετερμινισμό του φαινομένου. Ο νοητός χαρακτήρας: Είναι προγενέστερος απ’ το νου και είναι ελεύθερος. Ο εμπειρικός χαρακτήρας: Πώς ο νους, με τις αιτίες, ενεργεί σ’ αυτόν. Για τη συζήτηση. Ο εμπειρικός χαρακτήρας είναι αμετάβλητος. Το αξίωμα αυτό δεν δικαιολογεί την τυφλή πίστη στο πεπρωμένο. Ο αποκτημένος χαρακτήρας. Σοφία και πλεονεκτήματα που προκύπτουν απ’ αυτή τη γνώση – Σκοπός της συνέχειας αυτού του μέρους. Ο πόνος είναι το κύριο συστατικό κάθε ζωής – Η ανθρώπινη ζωή είναι η πιο οδυνηρή μορφή της ζωής. Πηγαίνει απ’ τον πόνο στην αδημονία. Μία και μόνη παρηγοριά: Ο πόνος δεν είναι τυχαίος, αλλά αναπόφευκτος. Απ’ τη σκέψη αυτή μπορεί να γεννηθεί η στωϊκή γαλήνη – Ο πόνος είναι θετικός· η ευτυχία δεν είναι παρά η άρνησή του. Οι παρηγορίες της τέχνης· εκείνες της δεισιδαιμονίας – Εμπειρική απόδειξη της ταυτότητας της ζωής με τον πόνο. Καμιά λοιπόν δύναμη εξωτερική δε μπορεί να μας λυτρώσει απ’ αυτόν. Ασέβεια της αισιοδοξίας – Η εκδήλωση της βούλησης. Διατήρηση της ζωής ή εκδήλωση της βούλησης στο άτομο: Ευτυχία που ο κοινός βρίσκει εκεί. Διάδοση της ζωής ή εκδήλωση της βούλησης πέρα απ’ το άτομο: Για το προπατορικό αμάρτημα. Πρώτη σκέψη για τη δικαιοσύνη που προΐσταται στο σύμπαν – Για τον εγωϊσμό. Το άτομο θεωρεί τον εαυτό του, ολόκληρο το σύμπαν· όλοι οι άλλοι είναι γι’ αυτό μηδέν – Για την αδικία. Συνίσταται στο ν’ αρνούμαστε τη βούληση στους άλλους. Αδικία ενάντια στα πρόσωπα· περιλαμβάνει τις απόπειρες ενάντια στις ιδιοκτησίες: Βάση της ιδιοκτησίας. Μορφές της αδικίας: Βία και πανουργία. Για το δίκαιο ή για τη νόμιμη άμυνα κατά της αδικίας. Για ένα δικαίωμα του ψεύδεσθαι: Παραδείγματα. Το δίκαιο είναι φυσικό και όχι συμβατικό. Τι προσθέτει η σύμβαση ή το κοινωνικό συμβόλαιο. Γένεση και προορισμός του κράτους. Η ηθική θεωρία του δικαίου είναι η βάση της πολιτικής: Αυτή δεν έχει για αντικείμενο παρά να προλαμβάνει με την τρομοκρατία τις παραβιάσεις του δικαίου. Αφαίρεση του δικαιώματος της τιμωρίας: Η τιμωρία έχει μοναδικό σκοπό την κοινωνική ασφάλεια. Ιδανικό του κράτους: Δε μπορεί να δώσει στον άνθρωπο την ευτυχία – Για την παγκόσμια δικαιοσύνη. Προκύπτει απ’ την ενότητα της βούλησης που εκδηλώνεται σε όλα τα άτομα, που αγωνίζονται ενάντια σ’ αυτή την ίδια, που είναι ταυτόχρονα δήμιος στο ένα και δήμιος στο άλλο. Για να το καταλάβουμε, πρέπει να ξεπεράσουμε την άποψη της αρχής του λόγου και της εξατομίκευσης. Η βεδική φόρμουλα και ο μύθος της μετεμψύχωσης – Ακόμα και το κοινό πνεύμα έχει μια ιδέα για την παγκόσμια δικαιοσύνη: Για την ιδέα της τιμωρίας· για τη δίκαια εκδίκηση για την οποία θυσιάζουμε και τη ζωή μας ακόμα – Καλοσύνη και κακία. Το παράλογο της έκφρασης: Απόλυτο καλό. Η κακία: Συνεπάγεται μία υπερβολική ανάπτυξη της βούλησης και κατά συνέπεια οδύνες υπερβολικές. Μία απ’ αυτές τις οδύνες είναι η τύψη ή αίσθημα της ταυτότητας ανάμεσα στο δήμιο και στο θύμα και της μοιραίας σύνδεσης ανάμεσα στη βούληση και στην οδύνη – Κάθε αφηρημένη ηθική είναι στείρα. Η αρετή γεννιέται απ’ την εναίσθηση της ταυτότητας, της βούλησης μέσα μου και στους άλλους. Όσο αυτή η εναίσθηση γίνεται πιο καθαρή, δημιουργεί τη δικαιοσύνη, το πνεύμα της θυσίας, που συνοδεύει την καλή συνείδηση – Κάθε αγάπη είναι, κατά βάθος, οίκτος. Τα δάκρυα, ακόμα και κείνα που χύνουμε για μάς, προέρχονται από οίκτο – Για την άρνηση της βούλησης του ζειν. Πρώτος τρόπος να φτάσουμε σ’ αυτή: Η εναίσθηση της εκτεθείσης αλήθειας σ’ αυτό το βιβλίο. Εκείνος που είναι διαποτισμένος απ’ αυτή, υποφέρει όλες τις σκορπισμένες οδύνες στον κόσμο και αποσπάται απ’ τη ζωή. Η αγνότητα: Πώς θα μπορούσε να λυτρώσει τον κόσμο. Ο ασκητισμός ή εκμηδένιση εκούσια της βούλησης. Παραδείγματα παρμένα από διάφορες θρησκείες· η αγιότητα είναι παντού η ίδια, παρά τη διαφορά των δογμάτων με τα οποία την εξηγούμε. Γαλήνη του αγίου, συγκρινόμενη με την αισθητική ηδονή. Κίνδυνοι επανάπτωσης στη βούληση του ζειν: Ανάγκη της μετανοίας. Δεύτερος τρόπος να φτάσουμε στην άρνηση της βούλησης του ζειν: Η απελπισία που έρχεται από μια συνέχεια φριχτών δεινών· μια μόνη διάψευση ελπίδων, αλλά τεράστια καθαγιαστική δύναμη της οδύνης. Η μακαριότητα στο θάνατο – Για την αυτοκτονία. Αντί να είναι η άρνηση της βούλησης του ζειν, είναι μια εμφανής επιβεβαίωσή της. Αλλά φέρνει στο φως την αντίφαση της βούλησης με τον εαυτό της. Περίπτωση του πατέρα που σκοτώνει τα παιδιά του. Για το θάνατο με εκουσία ασιτία – Πώς η βούληση μπορεί τη στιγμή που αυτοαρνείται, να ενεργήσει πάνω στο φαινόμενο και να δημιουργήσει τον ασκητισμό. Σ’ αυτό η αρχή της αιτιοκρατίας δεν παραβιάζεται: Ο χαρακτήρας δεν αλλάζει, αλλά εξαφανίζεται. Σύγκριση αυτής της θεωρίας με το χριστιανισμό· προπατορικό αμάρτημα και λύτρωση· φυσική κακότητα του ανθρώπου· η δυνατή σωτηρία, όχι με έργα, αλλά με την πίστη – Η κατάληξη της άρνησης της βούλησης είναι το μηδέν. Αλλά η λέξη αυτή έχει μια σχετική έννοια. Στα μάτια του αγίου, που έφτασε στην υπέρτατη γαλήνη, το μηδέν αυτό είναι η μόνη αληθινή πραγματικότητα· και το πραγματικό μηδέν είναι ο παρών κόσμος}] [Τιμή πώλησης: 100,00 ευρώ. Με έκπτωση: 75,00 ευρώ.] [ΕΠΩΛΗΘΗ]

ΣΟΠΕΝΧΑΟΥΕΡ, ΑΡΤΟΥΡ [ARTHUR SCHOPENHAUER]: Περί μεταφυσικής, τέχνης και έρωτος, εισαγωγή Κ. Λ. Μεραναίος, μτφ. Λένα Πολίτη, <Εκδόσεις Δημ. Δαρεμά>, Αθήναι χ.χ., σελ. 168 [Τιμή πώλησης: 20,00 ευρώ. Με έκπτωση: 15,00 ευρώ.]

 

ΣΟΠΕΝΧΑΟΥΕΡ, ΑΡΤΟΥΡ [ARTHUR SCHOPENHAUER]: Τα πάθη του κόσμου. Σκέψεις και χωρία, πρόλογος Didier Raymond, μτφ. Η. Π. Νικολούδης, ανυπόγραφες σημειώσεις, σημειώσεις-επιμέλεια Ε. Καρτάκης, <Printa>, Αθήνα 2007, σελ. 211 [Τα πάθη του κόσμου {Τα πάθη του κόσμου – Μεταφυσική του έρωτα – Δοκίμιο για τις γυναίκες – Ο θάνατος – Η τέχνη – Η ηθική} / Διάφορες σκέψεις {Η θρησκεία – Η πολιτική – Ο άνθρωπος και η κοινωνία – Ο χαρακτήρας των διαφόρων λαών}] [Τιμή πώλησης: 15,98 ευρώ. Με έκπτωση: 11,00 ευρώ.]

ΣΟΠΕΝΧΑΟΥΕΡ, ΑΡΤΟΥΡ [ARTHUR SCHOPENHAUER]: Το ασήμαντο αιώνια επαινούν, εισαγωγικό σημείωμα-μτφ.-σημειώσεις Ξενοφών Αρμύρας, <Κάκτος>, Αθήνα 2009, σελ. 189 [Εισαγωγή / Βασική δομή / Τι είναι κάποιος / Τι έχει κάποιος / Τι είναι κάποιος στα μάτια των άλλων] [Τιμή πώλησης: 10,60 ευρώ. Με έκπτωση: 7,50 ευρώ.]

 

ΣΟΠΕΝΧΑΟΥΕΡ, ΑΡΤΟΥΡ [ARTHUR SCHOPENHAUER]: Ο άνθρωπος και το πεπρωμένο, εισαγωγικό σημείωμα-μτφ.-σημειώσεις Ξενοφών Αρμύρας, <Κάκτος>, Αθήνα 2012, σελ. 127 [Το ιδανικό και το πραγματικό / Συμπλήρωμα / Ο άνθρωπος και το πεπρωμένο. (Η σκοπιμότητα του πεπρωμένου: Μια μεταφυσική φαντασία)] [Τιμή πώλησης: 7,42 ευρώ. Με έκπτωση: 4,50 ευρώ.]

ΣΟΠΕΝΧΑΟΥΕΡ, ΑΡΤΟΥΡ [ARTHUR SCHOPENHAUER]: Περί ανάγνωσης και βιβλίων. Η τέχνη της αποχής από την ανάγνωση, μτφ.-σημειώσεις Γιάννης Καλιφατίδης, <Άγρα>, Αθήνα 2013, σελ. 30 [Σειρά: ‘Ο άτακτος λαγός’, αρ. 10 – Σειρά Β´] [Τιμή πώλησης: 7,00 ευρώ. Με έκπτωση: 6,30 ευρώ.] [ΕΠΩΛΗΘΗ]

 

ΣΟΠΕΝΧΑΟΥΕΡ, ΑΡΤΟΥΡ [ARTHUR SCHOPENHAUER]: Η βούληση για ζωή και η μηδαμινότητα της ανθρώπινης ύπαρξης, προλεγόμενα-μτφ.-σημειώσεις Δημήτρης Υφαντής, <Ροές>, Αθήνα 2015, σελ. 97 [Για την κατάφαση της βούλησης για ζωή / Η μηδαμινότητα και η δεινοπάθεια της ζωής] [Τιμή πώλησης: 8,48 ευρώ. Με έκπτωση: 5,50 ευρώ.]

ΣΟΠΕΝΧΑΟΥΕΡ, ΑΡΤΟΥΡ [ARTHUR SCHOPENHAUER]: Περί της ελευθερίας της βούλησης, εισαγωγή-σχόλια-βιβλιογραφία-ορολόγιο-επιμέλεια Δημήτρης Υφαντής, μτφ. Μιχάλης Παντούλιας – Δημήτρης Υφαντής, <Ροές>, Αθήνα 2016, σελ. 223 [Προσδιορισμοί εννοιών {Προοίμιο – Τι σημαίνει ελευθερία; – Τι σημαίνει αυτοσυνείδηση;} / Η βούληση ενώπιον της αυτοσυνείδησης / Η βούληση ενώπιον της συνείδησης άλλων πραγμάτων / Πρόδρομοι / Επίλογος και ανώτερη θέαση / Παράρτημα προς συμπλήρωση της πρώτης ενότητας] [Τιμή πώλησης: 15,90 ευρώ. Με έκπτωση: 10,50 ευρώ.]